Sommige baby's worden 's nachts vaak huilend wakker, andere hebben voortdurend rode wangetjes en weer andere lijken nauwelijks last te hebben van doorkomende tandjes. In dit artikel leggen we uit waaraan je kunt herkennen dat je baby tandjes krijgt, ontkrachten we de hardnekkige mythe rond ‘tandjeskoorts’ en laten we zien wat echt kan helpen om de klachten te verlichten.

🦷 Het belangrijkste over tandjes krijgen

• Typische symptomen: veel kwijlen, voortdurend op de vingers kauwen, rode (vaak warme) wangen en een extreem onrustige slaap.
• De koortsmythe: tandjes krijgen veroorzaakt geen hoge koorts! Een licht verhoogde temperatuur is normaal, maar hoge koorts wordt veroorzaakt door een infectie, die de baby in deze vermoeiende fase vaak gemakkelijker oploopt.
• Eerste hulp: druk en kou zijn de beste vrienden van je baby. Bijtringen (bij voorkeur licht gekoeld), tandgel of een zachte tandvleesmassage helpen onmiddellijk.
• Het begin: bij de meeste baby’s komen de eerste tandjes (meestal de onderste snijtanden) tussen de 6e en 8e levensmaand door.

Hieraan herken je dat je baby tandjes krijgt

Nog voordat je een klein wit puntje in het tandvlees ziet verschijnen, kan je baby al weken tekenen van doorkomende tandjes vertonen. De tandjes bewegen zich door de kaak richting het tandvlees, wat voor flinke druk kan zorgen.

Let op deze typische signalen:

• De drang om te bijten: je baby stopt zijn vuistjes, zijn speelgoed of zelfs je schouder in zijn mond en bijt er stevig op. Deze tegendruk op het tandvlees verlicht de pijn.
• Een waterval aan de kin: de speekselproductie draait op volle toeren. Baby’s die tandjes krijgen, kwijlen vaak zo hevig dat het slabbetje elk uur vervangen moet worden.
• Rode wangen & rode billen: vaak is één (of beide) wangen vuurrood en heet. Ook een pijnlijke billen is een zeer vaak voorkomend bijverschijnsel bij het tandjes krijgen, omdat het vele ingeslikte speeksel de ontlasting vaak zuur maakt.
• Huilerigheid: de dagen zijn vermoeiend, de nachten onrustig. Je baby heeft nu extra veel nabijheid en troost nodig.

De mythe van de ‘tandkoorts’

‘De baby heeft koorts, hij krijgt vast tandjes!’ – Deze zin hoor je voortdurend van oma of op de speelplaats. Maar klopt dat wel?

Het doorkomen van een tandje is een klein ontstekingsproces in de kaak. Het is daarom heel normaal dat de lichaamstemperatuur van je baby licht stijgt (tot ongeveer 38 °C).

Maar: echte, hoge koorts (boven 38,5 °C) wordt niet veroorzaakt door het doorkomen van tandjes zelf. Tijdens deze periode stoppen baby's bovendien van alles in hun mond, waardoor ze gemakkelijker in aanraking komen met ziekteverwekkers. Koorts kan dan bijvoorbeeld het gevolg zijn van een verkoudheid of een maag-darminfectie.

💡 Ga bij hoge koorts dus altijd naar de kinderarts en schrijf het niet alleen toe aan het tandjes krijgen!

🛍️ Zachte hulpmiddelen voor de vermoeiende tandjesperiode

Als het tandvlees gespannen is en pijn doet, vind je in onze winkel beproefde hulpmiddelen die het tandjes krijgen voor je baby vergemakkelijken:

Bijtringen: Hier vind je een ruime keuze aan verschillende bijtringen van verkoelend siliconen, waarop je baby veilig kan kauwen.

Driehoekige doekjes: Vergeet de kwijldoekjes niet! Onze sjaaltjes vangen het speeksel op en houden borst en hals lekker droog.

Wondbeschermende crème: Een zinkhoudende wondbeschermende crème is nu van onschatbare waarde, mocht al dat speeksel leiden tot een pijnlijke babybilletje. Ook een zachte siliconenvingerhoedje voor het masseren van het tandvlees hoort nu in je huisapotheek thuis.

Eerste hulp bij het tandjes krijgen

Als je baby huilt van de pijn, wil je natuurlijk meteen helpen.
Hier zijn de beste en veiligste methoden uit de praktijk:

• Tegendruk & kou: Bijtringen met een gestructureerd oppervlak zijn nu ideaal. Leg ze voor gebruik even in de koelkast (niet in het vriesvak, dat is te koud en kan het weefsel beschadigen!). De kou verdooft het tandvlees lichtjes en zorgt ervoor dat de bloedvaten samentrekken.
• De vingerhoedmassage: Pak een zachte siliconen vingerhoed (eigenlijk bedoeld voor de eerste tandverzorging) of was je handen grondig. Masseer met je vinger zachtjes en met wat druk over de gezwollen plek in de kaak. Veel baby’s vinden dit heerlijk!
• Tandgel: Bij de apotheek zijn speciale gels verkrijgbaar (vaak met kamille of licht verdovende werkzame stoffen). Een klein druppeltje, direct op het tandvlees gemasseerd, kan helpen zodat je baby ’s avonds beter in slaap valt.
• De washandjestruc: Een eenvoudig, schoon katoenen washandje, gedrenkt in koud water, om op te kauwen, is vaak het beste en goedkoopste huismiddeltje.
• Pijnstillers: Als je baby duidelijk veel pijn heeft en daardoor ’s nachts nauwelijks tot rust komt, kun je in overleg met de kinderarts een voor de leeftijd geschikte pijnstiller (bijvoorbeeld ibuprofen of paracetamol) geven. Je baby hoeft niet onnodig pijn te hebben.

Veelgestelde vragen over de eerste tandjes

Zijn barnsteenkettingen echt gevaarlijk?
Veel verloskundigen en kinderartsen raden het gebruik van barnsteenkettingen af. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat barnsteen de pijn bij doorkomende tandjes verlicht. Het dragen van zo'n ketting brengt daarentegen wel risico's met zich mee: baby's kunnen ermee ergens achter blijven haken, waardoor verstikkingsgevaar ontstaat. Als de ketting breekt, kunnen ze bovendien de kleine kraaltjes inslikken. Kies daarom liever voor een veilige bijtring.

Wanneer moeten we beginnen met tandenpoetsen?
De regel is eenvoudig: vanaf het allereerste tandje! Zodra het eerste witte puntje is doorgebroken, kun je beginnen met poetsen met een zachte babytandenborstel en een kleine hoeveelheid kindertandpasta die geschikt is voor de leeftijd van je baby. Zo help je gaatjes voorkomen en raakt je baby vanaf het begin vertrouwd met tandenpoetsen.

In welke volgorde komen de tandjes door?
Meestal – al verschilt dit natuurlijk per kind – komen eerst de twee middelste snijtanden in de onderkaak door. Daarna volgen doorgaans de twee middelste snijtanden in de bovenkaak. Vervolgens komen geleidelijk de andere tanden en kiezen door. Bij de meeste kinderen is het volledige melkgebit met 20 tanden en kiezen rond de leeftijd van 2,5 tot 3 jaar compleet.